SBL tháng 3/2026: 52% thí sinh đỗ - và đây là lý do 48% còn lại trượt

Kỳ thi SBL tháng 3/2026 vừa có tỷ lệ đỗ 52% - không tệ, nhưng cũng có nghĩa là gần một nửa số thí sinh chưa vượt qua được. Mình đọc kỹ báo cáo của examiner kỳ tháng 12/2025 và thấy một điều đáng sợ: những lỗi sai lặp đi lặp lại kỳ này qua kỳ khác, và hoàn toàn có thể tránh được.

Nếu bạn đang chuẩn bị cho kỳ SBL tháng 6/2026, đây là những gì bạn thực sự cần biết.

❌ Lỗi 1: Trả lời... một câu hỏi khác

Đây là lý do thất bại phổ biến nhất. Task 1(b) hỏi làm thế nào để giảm thiểu rủi ro trong quá trình sáp nhập - nhưng phần lớn thí sinh lại đi liệt kê những rủi ro đó là gì. Hai câu hỏi này hoàn toàn khác nhau, và mô tả rủi ro không được tính điểm khi đề bài yêu cầu biện pháp xử lý.

Task 2(b) yêu cầu đánh giá quyền lực và mức độ quan tâm của các stakeholder trong bối cảnh thương vụ mua lại - nhưng hầu hết thí sinh lại đánh giá theo góc độ vận hành thông thường của khách sạn. Examiner gọi đây là lỗi "thể hiện kỹ năng làm bài kém."

✅ Mẹo: Trước khi viết bất cứ điều gì, hãy gạch chân động từ chính và đối tượng trong yêu cầu đề bài. "Làm thế nào để giảm thiểu?" khác hoàn toàn với "Rủi ro là gì?" Đọc kỹ. Trả lời đúng. Chỉ vậy thôi.

❌ Lỗi 2: Copy-paste từ đề bài = 0 điểm

Examiner nói thẳng: sao chép nguyên văn nội dung từ các exhibit không được tính điểm. Lỗi này xuất hiện ở Task 1(a), 2(a) và 2(b). Tệ hơn, có thí sinh copy đoạn mô tả về khách sạn Dulit (viết theo ngôi "chúng tôi") rồi dán vào báo cáo gửi CEO của Levwell - khiến toàn bộ câu trả lời bị lệch tông, mất điểm kỹ năng chuyên nghiệp.

✅ Mẹo: Exhibit là input, không phải nội dung bài làm. Mỗi điểm bạn đưa ra phải có thêm: một hàm ý, một hệ quả, một sự liên quan cụ thể đến tình huống đề bài. Nếu bạn chỉ đang mô tả lại những gì exhibit nói - bạn chưa kiếm được điểm nào.

❌ Lỗi 3: Dừng lại ở 1 điểm khi có thể lấy 2

SBL có thể cho đến 2 điểm cho mỗi luận điểm nếu bạn phát triển đủ sâu. Rất nhiều thí sinh tháng 12/2025 chỉ dừng ở mức bề mặt.

Ví dụ: Nói "biên lợi nhuận hoạt động của Dulit giảm từ 10,2% xuống 8,4%" → 1 điểm. Nhưng nếu bạn thêm: "Điều này cho thấy vấn đề kiểm soát chi phí hoặc áp lực định giá, đặt ra câu hỏi liệu Dulit có thể duy trì lợi nhuận sau sáp nhập không - và Levwell có cần tính đến chi phí tích hợp sẽ tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận?" → 2 điểm.

✅ Mẹo: Sau mỗi luận điểm, hãy tự hỏi "Vậy thì sao?" Nếu bạn trả lời được câu đó bằng nội dung cụ thể từ đề bài - hãy viết thêm. Đó chính là điểm thứ hai.

❌ Lỗi 4: Câu trả lời chung chung, áp dụng được cho... bất kỳ công ty nào

Task 3(a) hỏi cách quản lý quá trình thay đổi tại Levwell khi triển khai hệ thống quản lý khách sạn mới. Nhiều thí sinh trả lời bằng những điểm về giao tiếp và đào tạo chung chung - những thứ có thể áp dụng cho một nhà máy, một bệnh viện hay một startup công nghệ đều được.

Trong khi đó, exhibit đã nêu rõ nhân viên của một chuỗi khách sạn khác từng gặp khó khăn khi học hệ thống này. Thí sinh giỏi dùng chi tiết đó để đề xuất mời trainer từ công ty phần mềm vào hỗ trợ trực tiếp - một đề xuất cụ thể cho tình huống này.

✅ Mẹo: Nếu câu trả lời của bạn có thể xuất hiện y chang trong bài thi về ngành sản xuất hay y tế - nó quá chung chung rồi. Mỗi luận điểm cần gắn với: tên tổ chức, một con số từ exhibit, hoặc một tình huống cụ thể trong đề bài.

❌ Lỗi 5: Sai kiến thức tài chính cơ bản

Một số lượng thí sinh "đáng ngạc nhiên" mắc lỗi phân tích tài chính ở nhiều task. Hai lỗi phổ biến nhất:

• Nói rằng lãi vay làm giảm lợi nhuận hoạt động - sai. Lợi nhuận hoạt động được tính trước lãi vay và thuế. Lãi vay ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng.
• Nói rằng phát hành quyền mua cổ phần (rights issue) không ảnh hưởng đến hệ số nợ (gearing) - sai. Rights issue làm tăng vốn chủ sở hữu, từ đó giảm tỷ lệ gearing.

✅ Mẹo: Ôn lại nền tảng phân tích tài chính trước kỳ tháng 6. Ở cấp Strategic Professional, những kiến thức này phải là phản xạ tự nhiên.

⚠️ Một lưu ý về Professional Skills mà ít ai nhắc đến

Task 1(a) kiểm tra kỹ năng hoài nghi chuyên nghiệp (scepticism). Nhiều thí sinh lại viết dưới dạng câu hỏi kiểu: "Liệu chúng ta có cần tìm hiểu nguyên nhân doanh thu giảm không?" - Examiner nói thẳng: cách viết này làm yếu bài làm và giảm điểm Professional Skills. Scepticism là đưa ra đánh giá phản biện dựa trên bằng chứng - không phải đặt câu hỏi để người khác trả lời. Hãy viết thành nhận định, không phải câu hỏi.

Tóm lại

Tỷ lệ đỗ SBL tháng 3/2026 đạt 52% - thuộc nhóm cao nhất trong các môn Strategic Professional. Nhưng báo cáo examiner tháng 12/2025 lại như một danh sách lỗi hoàn toàn có thể tránh được: trả lời sai câu hỏi, copy-paste exhibit, không phát triển luận điểm. Đây không phải vấn đề kiến thức - đây là vấn đề kỹ năng làm bài.

Sửa được kỹ thuật trước tháng 6, kiến thức bạn đã có sẽ tự phát huy tác dụng. 💪