Tại sao thứ tự thi ACCA lại quan trọng đến vậy?

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của người mới là chọn môn thi theo cảm tính - thấy môn nào 'có vẻ dễ' thì đăng ký trước. Kết quả? Mất thời gian, tốn tiền thi lại, và nản chí giữa đường.

ACCA cho phép bạn thi linh hoạt trong cùng cấp độ, nhưng phải hoàn thành Applied Knowledge trước khi sang Applied Skills, và hoàn thành Applied Skills trước khi sang Strategic Professional. Tuy nhiên, trong mỗi cấp độ, bạn được tự do chọn thứ tự. Chính sự tự do này lại khiến nhiều bạn 'lạc đường' nếu không có chiến lược.

Đặc biệt nếu bạn vừa đi làm vừa thi ACCA, việc sắp xếp thứ tự hợp lý giúp bạn tận dụng kiến thức liên môn, giảm thời gian ôn tập và tăng tỷ lệ pass ngay lần đầu.

Mình sẽ nêu sơ qua mối quan hệ của các môn dựa theo chủ đề kiến thức như sau:

• Kiến thức về kế toán quản trị (quản lý hoạt động): F2 => F5 => APM
• Kiến thức về kế toán tài chính (lập báo cáo tài chính): F3 => F7 => SBR
• Kiến thức về kiểm toán: F8 => AAA
• Kiến thức về quản lý tài chính: F9 => AFM
• Kỹ năng quản lý doanh nghiệp: F1 => SBL
• Thuế: F6 => ATX
• Luật: F4

Qua đây, các bạn sẽ biết được flow học, tránh tình trạng chưa học kĩ kiến thức cơ bản mà nhảy vào học môn nâng cao. Có một lưu ý là bạn sẽ phải học xong hết các môn F trước khi chuyển sang môn P, và các môn thi bắt buộc của môn P sẽ là SBL và SBR, còn lại bạn sẽ tự chọn hai môn còn lại giữa bốn môn (AFM, APM, AAA, ATX). Ngoài ra, môn thuế F6 sẽ chỉ có hai đợt thi là tháng 6 và tháng 12 thôi.

Lộ trình thi Applied Knowledge (3 môn đầu tiên)

Nếu bạn không được miễn môn nào, thứ tự đề xuất là: FA → MA → BT.

Tại sao FA (Financial Accounting) nên thi trước? Vì FA cung cấp nền tảng kế toán cơ bản nhất - ghi nhận giao dịch, lập báo cáo tài chính - là kiến thức bạn sẽ dùng xuyên suốt toàn bộ chương trình ACCA. Nắm chắc FA giúp bạn hiểu dễ hơn khi học FR và SBR sau này.

MA (Management Accounting) nên thi tiếp theo vì kiến thức kế toán quản trị sẽ hỗ trợ trực tiếp cho PM ở cấp độ sau. BT (Business and Technology) có thể thi cuối cùng vì nội dung thiên về lý thuyết quản trị, ít liên kết trực tiếp với các môn chuyên sâu.

Mẹo: Cả 3 môn này đều thi trên máy tính (CBE) và được tổ chức thi hàng tháng tại các điểm thi liên kết với ACCA. Nếu tập trung, bạn có thể hoàn thành cả 3 trong 4-6 tháng.

Lộ trình thi Applied Skills (6 môn quan trọng nhất)

Đây là cấp độ quyết định - 6 môn với lượng kiến thức khổng lồ. Thứ tự đề xuất cho người đi làm: FR → AA → FM → TX → PM → LW.

FR (Financial Reporting) nên thi đầu tiên vì là phần mở rộng trực tiếp của FA. Kiến thức về IFRS, lập báo cáo tài chính hợp nhất trong FR sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về công việc hàng ngày nếu bạn đang làm kế toán hoặc kiểm toán.

AA (Audit and Assurance) thi ngay sau FR là lý tưởng vì AA sử dụng rất nhiều kiến thức từ FR. Nếu bạn đang làm ở Big 4 hoặc hãng kiểm toán, đây sẽ là môn bạn cảm thấy 'quen thuộc' nhất.

FM (Financial Management) nên thi tiếp vì kiến thức tài chính doanh nghiệp (NPV, IRR, WACC) sẽ cần thiết cho môn AFM ở cấp Strategic. TX (Taxation) nên thi khi bạn đã quen với nhịp học ACCA. PM (Performance Management) và LW (Corporate Law) có thể thi cuối vì ít liên kết với các môn khác ở cấp Strategic.

Mẹo quan trọng: Các môn Applied Skills có 4 kỳ thi mỗi năm (tháng 3, 6, 9, 12). Người đi làm nên đặt mục tiêu thi 3-4 môn/năm để duy trì momentum mà không quá áp lực. Nếu bạn là sinh viên và có nhiều thời gian học hơn, bạn có thể lựa chọn thi 2 môn/kì, kết hợp 1 môn nặng và 1 môn nhẹ, ví dụ các môn nhẹ là: F4, F6, các môn vừa vừa là F5, F9. Phải thật sự tự tin thì mới có thể thi được 2 môn nặng là F7, F8 1 kỳ nha các bạn.

Lộ trình thi Strategic Professional (4 môn cuối cùng)

Thứ tự đề xuất: SBR → 2 môn tự chọn → SBL.

SBR (Strategic Business Reporting) nên thi trước vì kế thừa trực tiếp từ FR - bạn đã quen với IFRS và báo cáo tài chính, giờ chỉ cần nâng lên tầm phân tích chiến lược. SBL (Strategic Business Leader) là môn 'đặc biệt' nhất của ACCA - thi 4 tiếng, dạng case study, yêu cầu tư duy tổng hợp. Nên thi sau khi đã có kinh nghiệm với các môn Strategic khác.

Về 2 môn tự chọn, lời khuyên phổ biến nhất từ cộng đồng ACCA Việt Nam: Nếu bạn làm kiểm toán → chọn AAA (Advanced Audit). Nếu bạn làm tài chính doanh nghiệp → chọn AFM (Advanced Financial Management). Nếu bạn làm thuế → chọn ATX (Advanced Taxation). Nếu bạn làm về mảng sản xuất, tối ưu quy trình, quản trị → APM (Advanced Performance Management).

Timeline thực tế: Mất bao lâu để hoàn thành ACCA?

Với người đi làm full-time, ôn thi 1-2 tiếng mỗi ngày buổi tối và cuối tuần, timeline thực tế như sau:

Trường hợp nhanh (được miễn nhiều môn, tập trung cao): 2-2.5 năm. Trường hợp trung bình (miễn 3-5 môn, thi 2-3 môn/năm): 3-4 năm. Trường hợp thoải mái (thi 1-2 môn/năm, xen kẽ nghỉ ngơi): 4-5 năm.

Quan trọng nhất không phải tốc độ, mà là sự kiên trì. ACCA là marathon, không phải sprint.

💡 Dù bạn chọn lộ trình nào, tài liệu ôn thi chất lượng là yếu tố quyết định. Tại tailieuacca.com, mình cung cấp đầy đủ bộ tài liệu BPP và Kaplan cho cả 13 môn, cập nhật theo kỳ thi mới nhất, giúp bạn tự tin ôn tập mà không lo thiếu nguồn tài liệu.